Kamienica przy ulicy Freta 16

Miejsce urodzenia Marii Skłodowskiej-Curie oraz siedziba Muzeum Marii Skłodowskiej-Curie Polskiego Towarzystwa Chemicznego.

Posłuchaj lektora:

Kamienica, będąca siedzibą Muzeum Marii Skłodowskiej-Curie Polskiego Towarzystwa Chemicznego, została wybudowana w XVIII wieku przez architekta Szymona Bogumiła Zuga na zlecenie zamożnego bankiera Macieja Łyszkiewicza. Na przestrzeni wieków kamienica miała wielu właścicieli a nadany numer porządkowy Freta 255 zmienił się na obecny Freta 16.

Na tyłach kamienicy znajdowały się murowane oficyny. W 1839 roku kamienica stała się siedzibą pensji z internatem dla dziewcząt, uznanej za jedną z najlepszych w Warszawie. Początkowo szkołę prowadziła Eleonora Kurhanowicz, a od 1860 roku jej dawna uczennica i absolwentka – Bronisława z Boguskich Skłodowska, matka Marii Skłodowskiej-Curie. Na parterze i pierwszym piętrze znajdowały się klasy szkolne. Wyżej położone były pokoje uczennic i mieszkanie właścicielki pensji. Budynek wyglądał wówczas nieco inaczej, chociaż fasada od frontu jest dziś niemal identyczna. Do wejścia prowadziła brama, a od niej drzwi do stodoły i na podwórze. Stała tam oficyna, w której prawdopodobnie państwo Skłodowscy mieszkali do 1868 roku (do czasu swojej przeprowadzki na ulicę Nowolipki), i w której przyszły na świat wszystkie ich dzieci, w tym, 7 listopada 1867 roku, Maria. W 1910 roku do budynku dobudowano trzy górne piętra. W latach 30-tych, wmurowano tu tablicę upamiętniającą narodziny Marii Skłodowskiej oraz dokonane przez Nią odkrycia. Niestety już w 1935 roku kamienica uległa zawaleniu. Odbudowana, została ponownie uszkodzona podczas II wojny światowej. Zniszczenia były na tyle poważne, że w 1945 roku trzeba było ją rozebrać. Obecny kształt, zbliżony do XVIII-wiecznego oryginału, jest wynikiem odbudowy, która miała miejsce około 1950 roku.

W roku 1954, w dwudziestą rocznicę śmierci Marii Skłodowskiej-Curie, w kamienicy zorganizowano wystawę poświęconą Uczonej. Otworzyła ją córka noblistki – Irena Joliot-Curie z mężem Fryderykiem. Pamiątki po Marii Skłodowskiej-Curie były wówczas zdeponowane w Muzeum Techniki w Warszawie.

Starania o powstanie Muzeum Marii Skłodowskiej-Curie podjęło Polskie Towarzystwo Chemiczne, którego Uczona była honorowym członkiem od 1924 roku. Szczególne zasługi mieli tu prof. Józef Hurwic, ówczesny Prezes PTChem, oraz prof. Alicja Dorabialska, dawna stypendystka w laboratorium Marii Skłodowskiej-Curie w Instytucie Radowym w Paryżu. Do głównych zadań Muzeum należy gromadzenie, przechowywanie, opracowywanie  i konserwacja oraz udostępnianie materiałów związanych z życiem i działalnością Marii Skłodowskiej-Curie, a także działalność oświatowa. W Muzeum obejrzeć można m.in. makietę laboratorium razem z urządzeniami i naczyniami laboratoryjnymi, w którym małżonkowie Curie dokonywali swoich odkryć, skórzaną torebkę, w której Związek Polek w Ameryce przekazał Skłodowskiej pieniądze na wyposażenie Instytutu Radowego w Warszawie, słonika podarowanego przez prezydenta Stanów Zjednoczonych Herberta Hoovera oraz płaszczyk z czarnej żorżety, zostawiony przez Uczoną podczas jej pobytu w Warszawie w 1932 roku. Całość dopełnia bogaty zbiór fotografii i archiwaliów dokumentujący życie i dokonania naszej wielkiej noblistki.

Freta 16
Warszawa 00-227 mazowieckie PL
Nawiguj do